»

Alkoholizm w rodzinie

Współuzależnienie to termin opisujący szereg zmian, jakie zachodzą u tych wszystkich, którzy żyją w bliskiej relacji z osobą uzależnioną. Definicja mówi, że współuzależnienie to rodzaj przystosowania do destrukcyjnej sytuacji, w jakiej żyje osoba związana z alkoholikiem, lub też osobą uzależnioną od innej substancji czy aktywności. Przystosowanie to jest zdecydowanie negatywne, co oznacza, że mamy do czynienia z rożnymi zmianami (w sposobie myślenia, w uczuciach, w zachowaniu), które niszczą osobę współuzależnioną, niejednokrotnie zaś dodatkowo….wspierają komfort picia osób uzależnionych. Współuzależnienie rozpoznajemy w oparciu o zespół konkretnych faktów, które - razem z przykładami - opisujemy niżej:

Nieudane próby zmiany sytuacji:

  • Zachowania kontrolujące picie alkoholu przez osobę uzależnioną np: pilnowanie, towarzyszenie w piciu, organizowanie okazji do picia w domu „żeby był na oku”, wylewanie alkoholu, odkrywanie i niszczenie kolejnych skrytek, w których chowany jest alkohol, obecność na spotkaniach towarzyskich tylko w tym celu by „upilnować” osobę uzależnioną, organizowanie życia tak, by zminimalizować okazje do picia. Ustawiczne telefonowanie do osoby uzależnionej, przyprowadzanie jej z „imprez”, z barów, z pracy do domu, czasem wręcz śledzenie itd.
  • Zachowania mające na celu uzyskanie wpływu na zachowania osoby pijącej np: liczne, mimo że bezowocne, „rozmowy dyscyplinujące”, włączanie w próby uzyskania wpływu członków rodziny (rodziców, dzieci, teściów - wg zasady „powiedzcie mu/jej”), szantaż emocjonalny, epizodyczne karanie (ciche dni, unikanie życia seksualnego), przesadne zmiany we własnym zachowaniu w nadziei, że to spowoduje zmianę u osoby uzależnionej (np. będę milsza, nie będę się odzywała, nie będę niczego wymagała). Jednym słowem wszystko, oprócz konkretnych działań, które mogłyby przynieść efekty.
  • Zachowania nadopiekuńcze wobec partnera np: pomaganie, szczególnie w kwestii konsekwencji związanych z piciem, załatwianie zwolnień lekarskich, ukrywanie problemu przed innymi ludźmi, płacenie kolegiów, mandatów, regulowanie opłat za Izbę Wytrzeźwień. organizowanie domowych detoksów, wzywanie lekarzy i regulowanie opłat za odtrucie. Wreszcie - troska o samopoczucie i dobrostan osoby uzależnionej, szczególnie wtedy, kiedy doświadcza ona zespołu abstynencyjnego (przysłowiowe już „rosołki” , dostarczanie leków, witamin). Szeroko pojęte dbanie o to, by nie stało się nic złego z tych rzeczy, które mogłyby się stać w związku z uzależnieniem, gdyby nie pomoc i wieczne czuwanie bliskich.

Nieudane próby wycofania się z sytuacji:

  • Zachowania demonstracyjne np: grożenie separacją, rozwodem, wyprowadzeniem się z domu itd. przy czym - co najistotniejsze - zachowania te albo nigdy nie są wprowadzane w życie, pozostając wyłącznie czczą groźbą, albo stosowane są doraźnie, na krótko, a osoba współuzależniona stosunkowo szybko się z nich wycofuje.
  • Zachowania wzmacniające poczucie bezradności np: użalanie się, narzekanie - zamiast działania, nieprzemyślane próby reagowania np.opuszczenie domu bez przygotowania, bez zabezpieczenia. Brak zachowań zmierzających do usamodzielnienia się i poprawy własnej sytuacji (np. podjęcie pracy, oszczędzanie na wypadek, gdyby trzeba było odejść, zabezpieczanie sobie miejsc, do których można się udać opuszczając osobę uzależnioną, poszukiwanie informacji, w tym prawnych, które pozwoliłyby przygotować konstruktywną strategię działania).

Negatywne sposoby przystosowania się do sytuacji:

  • Branie na siebie całej odpowiedzialności za rodzinę np. przejęcie całej odpowiedzialności za funkcjonowanie rodziny (odpowiedzialność za dzieci, za kwestie materialne, przejmowanie obowiązków osoby uzależnionej, wszystkich ról, z których ona wypada)
  • Izolacja np. rezygnowanie lub ograniczanie kontaktów społecznych, zwykle ze wstydu lub z braku czasu, energii, ukrywanie przed ludźmi swojej prawdziwej sytuacji
  • Zaniedbywanie własnych potrzeb np. podporządkowanie swoich potrzeb potrzebom osoby uzależnionej i rodziny, zaniedbywanie siebie na bardzo podstawowym poziomie - dbania o wygląd, dbania o zdrowie, brak czasu na odpoczynek, rezygnacja ze wspierających kontaktów z ludźmi
  • Zachowania świadczące o koncentracji uwagi na osobie uzależnionej np. ciągła czujność na to, czego aktualnie potrzebuje albo wymaga osoba uzależniona, dbanie o jej dobrostan w nadziei, że zminimalizuje to picie lub pozwoli nie sięgnąć po alkohol, czy inną substancję psychoaktywną lub aktywność. Niejednokrotnie dochodzi nawet do tego, że koncentracja uwagi na osobie uzależnionej doprowadza do odebrania uwagi dzieciom.

W efekcie pojawienia się, w takim czy innym wymiarze, opisanych wyżej symptomów dochodzi do sytuacji, w której - wbrew intencjom osoby współuzależnionej - ponosi ona coraz większe koszta i straty, osoba uzależniona zaś zyskuje coraz większy komfort picia, brania, grania itd. Zamiast zmiany sytuacji dochodzi do jej utrwalenia. Moglibyśmy się nawet pokusić o stwierdzenie, że osobie uzależnionej robi się coraz wygodniej. Dostaje coraz więcej, nie ponosi konsekwencji swojego uzależnienia, jest nieustająco ratowana, jej błędy są naprawiane , jej obowiązki przejmowane, więc….dlaczego właściwie miałaby się zmieniać ?
Osoba współuzależniona zaś jest coraz bardziej zmęczona, bezradna, przeciążona i - w związku z tym - ma coraz mniej siły, żeby naprawdę o siebie zawalczyć, zmienić sytuację, ratować siebie. A przy okazji dać realną szansę na zmianę osobie uzależnionej. Faktem jest bowiem to, że drogą do zmotywowania osoby uzależnionej do zmiany, do leczenia - jest …..pozwolenie na to, by w całej rozciągłości doświadczyła ona wszystkich konsekwencji swojego uzależnienia.
Najistotniejsze w tym momencie jest jednak to, by dostrzec, że postępowanie podobne do opisanego wyżej powoduje stopniowe wyniszczenie, szczególnie psychiczne, osoby współuzależnionej. Często trafia ona do specjalistycznej placówki, szukając pomocy - w sytuacji w której doświadcza już poważnych problemów psychologicznych (wahania nastrojów, depresje, problemy z kontrolowaniem emocji), ze skrajnie zaniżoną samooceną, z głębokim poczuciem bezradności, przytłoczenia i beznadziejności. Wiele z tych osób doświadcza problemów ze zdrowiem, wynikających z przeciążenia, zaniedbania lub problemów natury psychosomatycznej (nerwobóle, bezsenność, osłabienie, chroniczne bóle głowy). Jak radzić sobie ze współuzależnieniem i w jaki sposób konstruktywnie pomagać osobie uzależnionej - o tym w kolejnym artykule.


Iwona Kołodziejczyk
Zadzwoń lub napisz. Wiemy czym jest uzależnienie. Wiemy na czym polega leczenie alkoholizmu i innych uzależnień. Udzielimy Ci wszelkich informacji i natymiastowej pomocy.

tel: 12 281 08 59 lub 505 251 858

wyślij do nas e-mail

18.04.2014
Zapraszamy na spotkania absolwentów i grupę otwartą

Leczenie alkoholizmu i innych uzależnień powinno być bezwzględnie kontynuowane po ukończeniu terapii podstawowej. W związku z tym, ramach programu After Care, zapraszamy na comiesięczne spotkania absolwentów naszego Ośrodka, które odbywają się w każdą, ostatnią sobotę miesiąca.

wiecej
18.04.2014
Leczenie alkoholizmu - ale jakimi metodami ?

Leczenie alkoholizmu to szeroki już dziś zbiór różnorodnych metod. Od wielu lat nieustannie poszukiwane są i odkrywane coraz skuteczniejsze systemy terapeutyczne, które zwiekszają szansę na to, że leczenie alkoholizmu będzie naprawdę efektywne, a jego wyniki trwałe. W kilku słowach przedstawiamy jak rozwijały się i ewoluowały kolejne koncepcje dotyczące leczenia alkoholizmu. Wyjaśniamy także rolę i funkcje popularnej wszywki, leków oraz psychoterapii w przebiegu leczenia alkoholizmu. Wbrew pozorom te trzy "paradygmaty" terapeutyczne nie wykluczają się, umiejętnie zaś i z rozmysłem stosowane mogą poprawić skuteczność leczenia.

wiecej

Uzależnienia

Leczenie uzależnień

Współuzależnienie

DDA